WordPress Çok Dilli Site Nasıl Yapılır? Kapsamlı Rehber

WordPress çok dilli site nasıl yapılır sorusu, küresel pazarlara açılmak ve uluslararası müşteri kitlesine hitap etmek isteyen tüm web sitesi sahipleri için büyük önem taşır. Bir web sitesini birden fazla dilde yayınlamak sadece metinleri farklı bir dile çevirmekten ibaret değildir. Kod altyapısının uluslararası standartlara göre hazırlanması ve içeriklerin hedef ülkenin kültürel ve hukuki yapısına göre yerelleştirilmesi gerekir.

Uluslararasılaşma ve Yerelleştirme Nedir?

Yazılım dünyasında çok dilli sistemlerin temelini iki ana kavram oluşturur: Uluslararasılaşma (i18n) ve Yerelleştirme (l10n). Uluslararasılaşma, bir yazılımın veya web sitesinin mühendislik düzeyinde kod değişikliği gerektirmeden farklı dillere ve bölgelere uyarlanabilecek şekilde tasarlanması sürecidir. Yerelleştirme ise bu altyapıyı kullanarak içeriği belirli bir bölge, dil ve kültür için özel olarak çevirmek ve uyarlamaktır.

Yazılım sektöründe bu terimler sıklıkla kısaltmalarıyla anılır. Internationalization kelimesindeki ‘i’ ve ‘n’ harfleri arasında 18 harf bulunduğu için i18n, localization kelimesi için ise l10n terimi kullanılır. Sitenizin altyapısı bir kez doğru şekilde uluslararasılaştırıldığında, yerelleştirme süreci defalarca tekrarlanabilir.

Teknik açıdan bakıldığında, yerelleştirme sürecinde yazılım kodları ile ekranda görünen metinler birbirinden tamamen ayrılır. Metinler kaynak dosyalarında (resource files) veya mesaj kataloglarında saklanır. Çalışma zamanında (runtime) kullanıcının seçtiği dile uygun olan metin dosyası gettext gibi kütüphaneler aracılığıyla çağrılır. Bu sayede kod yazarları ile çevirmenlerin iş süreçleri birbirinden bağımsız şekilde yürütülür.

Çok Dilli WordPress Sitesinin Altyapı Hazırlığı

Çok dilli bir yapı kurarken sadece kelimelerin çevirisi yeterli olmaz. Bilgisayar sistemleri dinamik içerik ürettiği için farklı dillerin teknik gereksinimlerini karşılayacak bir veri standardına ihtiyaç duyulur. Unicode Standartları ve Unicode Ortak Yerel Veri Deposu (CLDR), işletim sistemlerinin ve web altyapılarının dil farklılıklarını yönetmesini sağlar.

Sitenizin altyapısını hazırlarken göz önünde bulundurmanız gereken temel teknik unsurlar şunlardır:

• Yazım Yönü ve Alfabeler: Çoğu Avrupa dili soldan sağa (LTR) yazılırken, Arapça ve İbranice sağdan sola (RTL) yazılır. Bazı Asya dillerinde ise dikey yazım tercih edilebilir. Temanızın ve tasarımınızın bu düzen değişikliklerini desteklemesi gerekir.
• Sayı ve Tarih Biçimleri: Ondalık ayırıcılar, binlik gruplamalar ve tarih formatları ülkeden ülkeye değişir. Örneğin bazı ülkelerde gün/ay/yıl sırası kullanılırken diğerlerinde yıl/ay/gün düzeni esastır.
• Çoğul Kuralları ve Gramer Yapıları: Farklı dillerin çoğul yapıları ve ismin halleri değişkenlik gösterir. Dinamik metin gösterimlerinde bu gramer kuralları dikkate alınmalıdır.
• Para Birimi ve Zaman Dilimleri: Ürün fiyatlandırmalarında ISO 4217 para birimi kodları kullanılmalı, zaman dilimleri ise veritabanında UTC formatında saklanıp kullanıcıya yerel saatine göre sunulmalıdır.

Web sitenizin teknik mimarisini bu standartlara göre kurgulamadan önce WordPress rehberleri bölümümüzdeki temel altyapı önerilerini incelemeniz faydalı olacaktır.

WordPress Çok Dilli Site Nasıl Yapılır? Adımlar

Teknik gereksinimleri anladıktan sonra uygulama aşamasına geçilebilir. Bir WordPress sitesini çok dilli hale getirmek sistematik bir yaklaşım gerektirir.

1. Adım: Kod ve Metin Katmanının AyrılmasıTemanızda ve kullandığınız eklentilerde yer alan tüm metin dizilerinin doğrudan PHP kodları içerisine yazılmadığından emin olmalısınız. Metinler WordPress’in standart gettext fonksiyonları ile sarılarak yerelleştirmeye hazır hale getirilmelidir.

2. Adım: Dil Bağlantı Mimarisinin SeçilmesiÇok dilli sitelerde üç farklı URL yapısı tercih edilebilir: Alt dizinler (yoursite.com/en/), alt alan adları (en.yoursite.com) veya tamamen farklı alan adları (.fr, .de). SEO ve yönetim kolaylığı açısından genellikle alt dizin yapısı tavsiye edilir.

3. Adım: İçerik ve Arayüz Çevirilerinin TamamlanmasıSayfa ve yazı içeriklerinin yanı sıra menüler, bileşenler, form hata mesajları ve buton metinleri hedef dile çevrilmelidir. Farklı dillerdeki metin uzunlukları değişkenlik gösterdiğinden, sayfa düzeninizin esnek olması şarttır. Geniş bir arayüz esnekliği sağlamak için profesyonel bir Web Sitesi Tasarımı hizmeti alarak işe başlayabilirsiniz.

Ülkelere Özel Ticari ve Hukuki Uyum Süreçleri

Bir web sitesini yerelleştirirken sadece dil çevirisine odaklanmak ticari başarısızlığa yol açabilir. Farklı ülkelerdeki kullanıcıların alışkanlıkları, yasal mevzuatları ve ticari standartları birbirinden tamamen farklıdır.

Örneği adres formlarını ele alalım. Bazı ülkelerde posta kodu uygulaması yokken, bazı ülkelerde eyalet veya bölge alanı zorunlu değildir. Üyelik ve ödeme formlarının bu bölgesel esnekliklere uyum sağlaması şarttır. Ayrıca Gizlilik Politikası, Çerez Bildirimleri ve KVKK/GDPR uyum metinleri hedef ülkenin hukuk sistemine göre yeniden düzenlenmelidir.

Ticaret tarihi, yerelleştirme süreçlerini hafife alan markaların başarısızlıklarıyla doludur. 1980’lerde Lotus 1-2-3 yazılımı, program kodunu metinden ayırma sürecini iki yıl geciktirdiği için Avrupa pazarındaki liderliğini rakibine kaptırmıştı. MicroPro firması ise Batı Almanya pazarı için Avusturyalı bir çevirmenle çalıştığı için kullanıcı dokümantasyonunda istenen profesyonel tonu yakalayamamıştı. Benzer şekilde Tandy Corporation, bilgisayar hata mesajlarını çevirirken Belçika ofisi ve ABD’li çevirmenler arasındaki uyumsuzluk nedeniyle aynı ürün için altı farklı sürüm çıkarmak zorunda kalmıştı. Bu deneyimler, yerelleştirmenin ciddiyetle ele alınması gerektiğini gösteriyor.

Çok Dilli Web Sitelerinde Sık Yapılan Hatalar

Çok dilli projelerde yapılan en yaygın hatalardan biri, arayüz komutlarını veya klavye kısayollarını yanlış yerelleştirmektir. Geçmişte Microsoft Office’in İtalyanca sürümünde altı çizili metin yapmak (sottolineato) için kullanılan kelimenin baş harfi olan Ctrl+S kısayolu atanmış, bu durum dünya genelinde standart olan ‘Kaydet’ (Save) fonksiyonu ile çakışarak kullanıcıların veri kaybetmesine neden olmuştu. Benzer şekilde Excel formül isimlerinin farklı dillere çevrilmesi de sistemler arası veri aktarımında ciddi sorunlar yaratmıştır.

WordPress sitenizde kaçınmanız gereken diğer hatalar şunlardır:

• Esnemeyen Tasarımlar: Almanca gibi uzun kelimelere sahip dillerde buton metinlerinin kayması veya Çince gibi kısa karakterli dillerde alanların boş kalması.
• Görsellerdeki Metinlerin Unutulması: Görsel içerisindeki Türkçe metinlerin veya banner’ların diğer dillerde aynen bırakılması.
• Yalnızca Otomatik Çeviriye Güvenmek: Makine çevirisi yapıldıktan sonra insan denetiminden (post-editing) geçirilmeyen içeriklerin yayınlanması.

Çok Dilli Sitelerde SEO ve Teknik İpuçları

Çok dilli bir web sitesinin arama motorlarında başarılı olabilmesi için teknik SEO kurallarına eksiksiz uyulması gerekir. Arama motoru botlarının hangi sayfanın hangi dilde ve bölgede yayınlandığını anlaması için `hreflang` etiketlerinin doğru kurgulanması şarttır.

Ayrıca sitenizin dizine eklenme süreçlerini kolaylaştırmak adına tüm dil varyasyonlarını içeren dinamik bir site haritası oluşturulmalıdır. Otomatik dil yönlendirmeleri yerine kullanıcılara dil seçme imkanı sunmak, hem kullanıcı deneyimi hem de arama motoru tarama bütçesi açısından daha sağlıklı bir yaklaşımdır. Her bir dil versiyonu için ayrı anahtar kelime araştırması yapmak ve strateji belirlemek için uzman bir SEO Optimizasyon hizmeti ile çalışmak hedef pazarlarda öne çıkmanızı sağlar.